Inhoud van deze pagina

Mondeling geld uitgeleend, geen contract: en nu?

Heb je een vriend, familielid of zakenrelatie uit de brand geholpen met een lening, maar staat er niets op papier? En blijft terugbetaling uit? Dan vraag je je waarschijnlijk af of je wel recht hebt op je geld.

Het korte antwoord: ja, een mondelinge leenovereenkomst is in Nederland rechtsgeldig. Afspraak is afspraak. Maar zonder schriftelijk contract wordt het lastiger om je gelijk te bewijzen.

Op deze pagina lees je:

  • Wanneer een mondelinge lening juridisch geldig is
  • Hoe je een mondelinge afspraak kunt bewijzen
  • Wanneer je de lening mag opeisen
  • Welke valkuilen er zijn, zoals de smoes “het was een schenking”
  • Hoe Credifin je helpt om geleend geld terug te krijgen zonder onnodige ruzie

Wil je direct weten wat je kunt doen? Lees dan ook ons uitgebreide artikel over terugvorderen van geleend geld: geleend geld terugvorderen.

Is een mondelinge leenovereenkomst rechtsgeldig?

In het Nederlandse recht geldt vormvrijheid. Dat betekent dat een overeenkomst meestal geldig is, ongeacht de vorm. Je hebt geen notaris of uitgebreid contract nodig om een rechtsgeldige lening af te spreken.

Een lening kan bijvoorbeeld zo tot stand komen:

  • Mondeling: Een gesprek aan de keukentafel of een telefoongesprek is al een bindende overeenkomst.
  • Digitaal: Een bevestiging via WhatsApp of e-mail, of zelfs een simpele “is goed” op jouw voorstel, kan genoeg zijn.
  • Door handeling: Jij maakt geld over en jullie spreken af dat het om een lening gaat. De overboeking in combinatie met die afspraak vormt de overeenkomst.

De wet kijkt vooral naar twee dingen: was je het eens over het bedrag en was er een duidelijke afspraak over terugbetaling? Als dat zo is, dan is er juridisch gezien een lening.

Een schriftelijk contract is dus niet verplicht. Het helpt alleen enorm bij het bewijs, en daar zit meestal de grootste uitdaging.

De grootste uitdaging: bewijslast

Dat je mondelinge lening geldig is, betekent niet automatisch dat je je geld ook makkelijk terugkrijgt. In een juridische discussie geldt: wie iets stelt, moet dat ook bewijzen.

Stel dat jij zegt dat je 5.000 euro hebt uitgeleend en de ander zegt dat het een gift was. Dan moet jij laten zien dat er een terugbetalingsverplichting is afgesproken.

Zonder schriftelijk contract kijkt een rechter naar alle feiten en omstandigheden. In 2026 speelt jouw digitale voetafdruk daarin een hoofdrol. Berichten, mails, betaalbewijzen en eerdere afspraken kunnen samen een sterk dossier vormen.

Bij Credifin helpen we je om die bewijzen te verzamelen en op de juiste manier te gebruiken. Zo vergroot je je kans op een succesvolle minnelijke incasso en, als het nodig is, een gerechtelijke procedure.

Hoe bewijs je een mondelinge lening?

Ook zonder contract zijn er veel manieren om een mondelinge lening aan te tonen. Dit zijn de belangrijkste bewijsmiddelen die we in de praktijk gebruiken.

1. Bankafschriften

Je bankafschrift is vaak het startpunt. Heb je het geld overgemaakt met een duidelijke omschrijving zoals “lening”, “voorschot” of “terug te betalen”? Dan sta je sterk.

Zelfs als er geen omschrijving staat, bewijst de overboeking in ieder geval dat er geld is gegaan van jouw rekening naar de ander. Met aanvullende stukken kunnen we de bedoeling achter die betaling onderbouwen.

2. WhatsApp en e-mail

Berichten zijn in 2026 vaak doorslaggevend. Denk aan:

  • Een vraag van de ander: “Kan ik die 500 euro volgende maand terugbetalen?”
  • Jouw herinnering: “Wanneer betaal je de lening terug?”
  • Een reactie als: “Ik kan nu nog niet betalen.”

Dat soort berichten laten zien dat het om een lening gaat en dat de ander erkent dat er nog een schuld openstaat.

3. Getuigenverklaringen

Was er iemand bij toen jullie de lening bespraken? Een partner, collega of vriend kan als getuige verklaren wat er is afgesproken. In een procedure mag een rechter getuigen zelfs onder ede horen.

4. Deelbetalingen

Heeft de lener al eerder een bedrag terugbetaald, bijvoorbeeld 50 euro per maand? Dan is dat een sterke aanwijzing dat er geen schenking was. Niemand betaalt stap voor stap een “cadeau” terug.

Heb je deze vormen van bewijs? Dan is de kans groot dat we jouw mondelinge lening succesvol kunnen innen, eerst minnelijk en als het moet via de rechter.

Van mondeling naar schriftelijk: slimme stappen

Staat er nu niets op papier en voel je dat de ander begint te draaien? Dan is het belangrijk om snel en slim te handelen. Een kleine stap kan je bewijspositie ineens veel sterker maken.

Stap 1: Stuur een rustige bevestigingsvraag

Stuur de lener een feitelijk, rustig bericht via e-mail of WhatsApp, bijvoorbeeld:

“Ik zie dat de terugbetaling van de lening van 2.000 euro nog niet is gelukt. Zullen we afspreken dat je in drie termijnen betaalt?”

Je geeft geen oordeel, je legt alleen vast wat jullie eerder hebben besproken.

Stap 2: Wacht op de reactie

Reageert de ander met iets als “Dat red ik niet” of “Kan het in vier termijnen?” Dan heb je een schriftelijke erkenning van de schuld. Vanaf dat moment is je mondelinge afspraak feitelijk een schriftelijk vastgelegde lening geworden.

Stap 3: Leg de afspraken duidelijk vast

Kom je er samen uit? Bevestig de gemaakte afspraken dan nog een keer per mail. Zo verklein je de kans op nieuwe discussies en vergroot je je zekerheid voor de toekomst.

Lukt het niet om tot afspraken te komen of wordt er helemaal niet meer gereageerd? Dan kun je Credifin inschakelen om de druk op een professionele en respectvolle manier op te bouwen.

Wanneer mag je je geld terugvragen?

Bij veel mondelinge leningen wordt geen duidelijke einddatum afgesproken. Toch kun je je geld niet oneindig laten zweven.

In grote lijnen geldt:

  • Heb je geen termijn afgesproken? Dan is de lening in principe direct opeisbaar.
  • Toch is het redelijk om de lener een redelijke termijn te geven om te betalen.

In de praktijk werkt het zo:

  • Je zegt de lening op. Dat doe je door een duidelijke brief of e-mail te sturen.
  • Je geeft een concrete betaaltermijn, bijvoorbeeld 14 of 30 dagen.
  • Je legt vast welk bedrag je terugvraagt en op welke rekening.

Betaalt de lener daarna niet, dan is hij in verzuim. Vanaf dat moment kun je wettelijke rente rekenen en kun je een incassobureau zoals Credifin inschakelen, eventueel gevolgd door een procedure bij de rechter als dat nodig is.

Wil je weten hoe zo’n traject eruitziet? Lees meer over het volledige incassotraject.

Valkuil: “het was een schenking”

Een veelgehoord verweer bij mondelinge leningen is: “Het was geen lening, maar een cadeau.” Met die opmerking probeert de lener onder de betalingsverplichting uit te komen.

In de praktijk is een schenking juridisch niet snel aannemelijk, zeker niet als:

  • Het om een groter bedrag gaat
  • Jullie een zakelijke relatie hebben
  • Jullie niet in een typische cadeau-situatie zaten (zoals een verjaardag)

Een rechter kijkt naar de verhouding tussen jullie en naar jullie gedrag. Deelbetalingen, berichten over terugbetalen of het woord “lening” in de omschrijving van de overboeking zijn sterke signalen dat er geen schenking was.

Bij Credifin draaien we de druk vaak om: we vragen de debiteur om uit te leggen waarom jij een groot bedrag zomaar cadeau zou doen. Kan de ander dat niet onderbouwen, dan versterkt dat jouw positie.

Verjaring en rente bij mondelinge leningen

Een vordering uit een lening verjaart in principe na vijf jaar nadat de lening opeisbaar is geworden. Wacht je te lang en laat je jarenlang niets van je horen, dan loop je het risico dat je juridisch niets meer kunt afdwingen.

Je kunt de verjaring wel op tijd onderbreken. Dat doe je met een duidelijke schriftelijke aanmaning of een zogenaamde stuitingsbrief. Daarmee begint de termijn opnieuw te lopen.

Twijfel je of jouw vordering bijna verjaart? Neem dan snel contact met ons op. Hoe eerder je handelt, hoe groter je kans op succes.

Rente: wat mag je vragen?

Heb je mondeling geen rente afgesproken? Dan kun je meestal geen eigen (hoge) rente eisen. Wel kun je vaak aanspraak maken op de wettelijke rente vanaf het moment dat de lener in verzuim is.

Wil je precies weten welke rente in jouw situatie geldt? Lees meer over de wettelijke rente in 2026 of vraag ons om je dossier mee te kijken.

Waarom Credifin inschakelen bij een mondelinge lening?

Geld terugvragen aan iemand die je kent is vaak zwaarder dan een zakelijke factuur innen. Je wilt je recht halen, maar liever geen definitieve breuk in de relatie.

Door Credifin in te schakelen:

  • Haal je de emotie uit de situatie. Wij zijn de professionele, neutrale tussenpersoon.
  • Versterken we jouw dossier. We helpen je om alle relevante bewijzen te verzamelen en slim in te zetten.
  • Zoeken we altijd eerst naar een oplossing in overleg, zonder onnodige dreiging.
  • Heb je een duidelijke volgende stap als de debiteur blijft weigeren, tot en met de rechter als dat nodig is.

Voor particulieren is het fijn om te weten dat we werken met duidelijke voorwaarden en een menselijke benadering. Lees ook meer over wat we doen op de pagina incassobureau particulier.

Wil je geleend geld terugvorderen zonder gedoe?

Heb je mondeling geld uitgeleend en wordt er niet terugbetaald? Stuur ons de gegevens van de lening en de berichten die je hebt. Wij beoordelen je zaak, adviseren je over de beste aanpak en starten als jij dat wilt direct een incassotraject.

Je dient je dossier volledig online in, binnen een paar minuten. Wij nemen het daarna van je over en houden je stap voor stap op de hoogte.

Start je incasso

Veelgestelde vragen over mondelinge leningen

Twijfel je of jouw situatie geschikt is voor incasso? In onze veelgestelde vragen lees je meer over mondelinge leningen, bewijsproblemen en No Cure No Pay incasso. Een paar vragen sluiten direct aan bij jouw situatie, zoals:

  • Waarom helpt Credifin niet bij contante leningen zonder bewijs?
  • Hoe zit het met de incassokosten bij geleend geld?
  • Wat als de lener zegt dat het een gift was?

Deze en andere vragen hebben we uitgebreid beantwoord in onze kennisbank.

Dit is het meest gehoorde smoesje. Als er echter sprake is van een overboeking met de omschrijving “lening”, of als er appjes zijn waarin gesproken wordt over terugbetalen, veegt een rechter het argument van een ‘gift’ direct van tafel. Wij helpen je om dit bewijs waterdicht te presenteren.

Bij particuliere vorderingen (WIK-zaken) zijn de incassokosten wettelijk genormeerd. Als we jouw geld innen, verhalen we deze kosten op de lener. Jij krijgt dus je hoofdsom terug, en de lener betaalt voor de ‘overlast’ die hij heeft veroorzaakt door niet op tijd te betalen.

Zonder bewijs is er geen juridische grondslag. Wij willen geen valse hoop geven. Een incassotraject zonder bewijs leidt tot niets en kost alleen maar negatieve energie. Wij focussen ons op zaken waar we daadwerkelijk resultaat kunnen boeken.

In de minnelijke fase (zonder rechter) zien we vaak al resultaat binnen 30 dagen. Als er geprocedeerd moet worden, duurt het langer, maar dan heb je wel de zekerheid van een executoriale titel (beslagmogelijkheid).

De bewijslast ligt in principe bij degene die stelt dat het een schenking was. Zeker bij grotere bedragen gaat de rechter er niet zomaar vanuit dat je duizenden euro’s weggeeft zonder tegenprestatie.

Een vordering op basis van een lening verjaart in de regel na 5 jaar nadat de vordering opeisbaar is geworden. Je kunt deze termijn echter verlengen door een stuitingsbrief te sturen.

Als je dit niet schriftelijk hebt afgesproken, mag je bij een particuliere lening meestal alleen de wettelijke rente vragen vanaf het moment dat de debiteur in verzuim is. Bij zakelijke leningen gelden vaak strengere regels voor rente.

Juridische hulpmiddelen uit onze kennisbank

Meer artikelen