Bodemprocedure bij onbetaalde facturen

Een bodemprocedure is de uitgebreide, gewone procedure bij de civiele rechter. De rechter neemt de tijd om jouw zaak tot op de bodem uit te zoeken. Vandaar de naam.

In een bodemprocedure:

• Neemt de rechter alle feiten en stukken rustig door
• Is er ruimte voor bewijs, zoals offertes, mailwisselingen en facturen
• Kunnen er getuigen worden gehoord
• Volgt er uiteindelijk een definitief vonnis

Dat vonnis is bindend. De rechter legt vast wie er gelijk heeft en welk bedrag betaald moet worden. Met dit vonnis kun je via een deurwaarder betaling afdwingen, bijvoorbeeld door beslag op inkomen of bankrekening.

Dit is dus iets anders dan een snelle, voorlopige uitspraak in een spoedprocedure. Wil je meer achtergrond over procederen in het algemeen? Lees dan ook onze pagina over de gerechtelijke procedure.

Gelukkig eindigt lang niet elke openstaande factuur bij de rechter. In verreweg de meeste dossiers wordt er betaald in de minnelijke fase. Zeker als je tijdig een professioneel incassobureau inschakelt en volgens de regels aanmaant met bijvoorbeeld een correcte WIK brief of laatste aanmaning.

Toch is een bodemprocedure soms onvermijdelijk. Meestal in deze situaties:

1. De debiteur betwist de vordering

Je klant zegt bijvoorbeeld dat je website niet goed werkt, dat het schilderwerk gebrekkig is of dat hij nooit opdracht heeft gegeven. Er is dan een inhoudelijk geschil. Een incassobureau mag daar niet zelf over oordelen, dat mag alleen de rechter.

In zo'n geval heb je een bodemprocedure nodig om vast te laten stellen wie er gelijk heeft en welk bedrag verschuldigd is.

2. De zaak is juridisch complex

Denk aan onduidelijke algemene voorwaarden, een ingewikkelde betalingsregeling, internationale elementen of discussie over meerwerk. De rechter gebruikt de bodemprocedure om alles rustig te kunnen uitzoeken.

3. Er is geen spoedeisend belang

Voor een kort geding moet er spoed zijn. Bij de meeste geldvorderingen is dat lastig te onderbouwen. "Ik wil gewoon mijn geld" is meestal niet genoeg. Daarom is de bodemprocedure in de praktijk de standaardroute voor incassozaken waar discussie over bestaat.

Twijfel je nog of procederen in jouw situatie zinvol is? Neem dan eerst je hele traject onder de loep. Onze pagina over het incassotraject helpt je om te checken of de minnelijke fase volledig en zorgvuldig is doorlopen.

Ondernemers halen een bodemprocedure en kort geding vaak door elkaar. Toch maak je met deze keuze je hele strategie. Kort samengevat:

Je kunt een kort geding zien als een sprint: je wilt snel een voorlopige oplossing, bijvoorbeeld om een onrechtmatige publicatie te stoppen of een dreigende ontruiming tegen te houden.

Een bodemprocedure is de marathon: de rechter wil het hele verhaal kennen en doet daarna een definitieve uitspraak. Voor de meeste incasso’s met discussie is de bodemprocedure daarom de logische route.

Meer weten over spoedprocedures en dagvaardingen? Lees dan ook onze gids over de dagvaarding.

Voordat de procedure start, moet duidelijk zijn bij welke rechter jouw zaak hoort. Dat heet de bevoegdheid van de rechter.

De kantonrechter: vorderingen tot en met € 25.000

Bij geldvorderingen tot en met € 25.000 komt je zaak bij de kantonrechter. Ook alle huurzaken, arbeidszaken en consumentenkoop lopen langs de kantonrechter, ongeacht het bedrag.

Belangrijke voordelen voor jou:

• Je hoeft geen advocaat in te schakelen
• Je mag zelf procederen of je laten helpen door een gespecialiseerde jurist
• De kosten blijven daardoor beter te overzien

Dit maakt de kantonrechter in incassozaken vaak een stuk toegankelijker. Zeker als je samenwerkt met een incassobureau dat ervaring heeft met kantonzaken.

De civiele (handels)rechter: vorderingen boven € 25.000

Is je vordering hoger dan € 25.000? Dan kom je terecht bij de civiele of handelsrechter.

Belangrijk om te weten:

• Een advocaat is hier verplicht
• Je kunt de procedure dus niet zelf voeren
• De totale kosten liggen meestal een stuk hoger

Bij hogere bedragen is een goede afweging nog belangrijker. Kijk naar je kansen, het verhaal van de tegenpartij en de kosten die je bereid bent te maken. Op onze pagina over griffierechten 2026 lees je meer over de vaste rechtbankkosten die je altijd betaalt als je procedeert.

Een bodemprocedure volgt vaste stappen. Dat geeft houvast. Hieronder zie je hoe het traject er in grote lijnen uitziet.

Stap 1: Dagvaarding laten uitbrengen

De procedure start met een dagvaarding. In dit document staat wat jij van je klant eist en waarom. Een gerechtsdeurwaarder brengt de dagvaarding officieel uit. Vanaf dat moment loopt de procedure.

Stap 2: De rolzitting

Op de datum in de dagvaarding komt de zaak op de rol, de agenda van de rechtbank. De rechter controleert of de gedaagde is verschenen.

• Niet verschenen: Dan kan de rechter een verstekvonnis wijzen en krijg je in veel gevallen gelijk
• Wel verschenen: Dan gaat de zaak verder en mag je klant verweer voeren

Stap 3: Conclusie van antwoord

Je klant krijgt de kans om schriftelijk uit te leggen waarom hij niet betaalt. Dit heet de conclusie van antwoord. Hierin zet hij zijn verweer neer en voegt hij zijn eigen bewijsstukken toe.

Stap 4: Zitting (comparitie van partijen)

Na de schriftelijke stukken plant de rechter vaak een zitting. Jij en je klant leggen jullie verhaal toe. De rechter:

• Stelt vragen om de zaak helder te krijgen
• Kijkt of jullie alsnog een schikking kunnen sluiten
• Bespreekt hoe het vervolg eruitziet

Veel zaken worden hier alsnog in overleg opgelost. Dat kan je tijd, geld en onzekerheid schelen.

Stap 5: Extra schriftelijke rondes

Is de zaak complex of blijven er vragen over? Dan kan de rechter nog een ronde repliek en dupliek plannen. Jij reageert dan nog een keer op het verweer en je klant daarna weer op jouw reactie.

Stap 6: Het vonnis

Tot slot doet de rechter uitspraak. Hij kan jouw vordering toewijzen, afwijzen of eerst nog extra bewijs of getuigen vragen in een tussenvonnis. Bij toewijzing krijg je een vonnis waarmee je kunt gaan uitvoeren. In onze kennisbank lees je meer over wat er daarna gebeurt in het executietraject na een vonnis.

Een bodemprocedure vraagt geduld. Waar we in de minnelijke fase vaak binnen een paar weken resultaat zien, werkt de rechtbank in een ander tempo. Door personeelstekorten en drukte kunnen zaken langer duren dan je misschien hoopt.

Ruwe indicaties:

• Bij verstek (je klant reageert helemaal niet): vaak binnen 4 tot 8 weken een vonnis
• Eenvoudige zaak met verweer: gemiddeld 4 tot 9 maanden
• Complexe zaak met getuigen of extra schriftelijke rondes: 12 maanden tot soms 2 jaar

Het is belangrijk dat je dit meeneemt in je afweging. Soms is een redelijke schikking tijdens de zitting slimmer dan nog maanden doorprocederen. We denken daarin graag met je mee en leggen je eerlijk uit wat je van een procedure mag verwachten.

Wil je liever eerst nog een stap zetten vóór je naar de rechter gaat? Kijk dan of je incassotraject compleet is en of je de juiste laatste aanmaning hebt verstuurd.

Procederen kost geld. De belangrijkste kostenposten zijn:

• Deurwaarderskosten
  Voor het uitbrengen van de dagvaarding. Denk grofweg aan 100 tot 150 euro, afhankelijk van het soort zaak en de tarieven van de deurwaarder.
• Griffierecht
  Dit zijn de kosten die je aan de rechtbank betaalt om je zaak te laten behandelen. De hoogte hangt af van het bedrag van je vordering en of je als ondernemer of particulier procedeert. Op onze pagina over griffierecht bij gerechtelijke procedures leggen we dit uitgebreid uit.
• Kosten van je jurist of advocaat
  Bij de kantonrechter kun je vaak volstaan met een jurist. Bij de civiele rechter is een advocaat verplicht. De uur- of pakketprijzen verschillen per kantoor.

Wie betaalt uiteindelijk de kosten?

In Nederland geldt in principe: de verliezer betaalt. Win jij de zaak, dan veroordeelt de rechter je klant in de proceskosten.

Let wel: de rechter werkt met een vast puntensysteem (liquidatietarief). Dat betekent dat je meestal niet al je werkelijke advocaatkosten volledig vergoed krijgt.

Bij procedures bij de kantonrechter, waar je zonder dure advocaat kunt werken, is het gat tussen de werkelijke kosten en de vergoeding vaak kleiner. We rekenen vooraf met je door wat verstandig is, zodat je niet meer risico loopt dan nodig.

Twijfel je of procederen financieel interessant is voor jouw zaak? Neem dan gerust contact met ons op of dien je dossier in via Incasso indienen. We kijken dan samen naar de verhouding tussen kosten, kans van slagen en te verwachten opbrengst.

Als je de bodemprocedure wint, ontvang je een vonnis. Dat is meer dan alleen een mooie brief met een stempel. Het is een executoriale titel. Daarmee mag een gerechtsdeurwaarder de uitspraak daadwerkelijk gaan uitvoeren.

Betaalt je klant nog steeds niet vrijwillig? Dan kan de deurwaarder onder andere:

• Beslag leggen op de bankrekening
• Loonbeslag leggen bij de werkgever
• Beslag leggen op auto, inboedel of bedrijfsmiddelen
• In het uiterste geval een faillissementsaanvraag voorbereiden

Een vonnis is 20 jaar geldig. Dat geeft je lange tijd om toch nog geld te innen, ook als je klant nu even weinig verhaalsmogelijkheden heeft.

Wil je weten welke vervolgstappen in jouw situatie verstandig zijn na een vonnis? Op onze pagina over de deurwaarder lees je wat er allemaal mogelijk is na de rechterlijke uitspraak.