Algemene voorwaarden update 2026: Is jouw onderneming juridisch klaar?

In de praktijk blijken algemene voorwaarden vaak het eerste document dat door een rechter kritisch wordt getoetst bij een conflict. Juist bepalingen over betalingstermijnen, incassokosten, aansprakelijkheid en beëindiging staan daarbij onder druk. Wanneer deze clausules niet correct zijn geformuleerd of niet aantoonbaar van toepassing zijn verklaard, kunnen ze geheel of gedeeltelijk buiten werking worden gesteld.

Veel ondernemers gaan ervan uit dat “oude” voorwaarden nog steeds geldig zijn, zolang ze maar worden meegestuurd. Die aanname is juridisch onjuist. Rechters kijken niet alleen naar de inhoud, maar ook naar de manier waarop voorwaarden zijn aangeboden, de begrijpelijkheid voor de wederpartij en de verhouding tussen partijen (B2B of consument).

Grote risico’s ontstaan met name bij:

• Onjuiste of ontbrekende terhandstelling van voorwaarden
• Te ruime aansprakelijkheidsuitsluitingen
• Incasso- en rentebedingen die niet voldoen aan consumentenrecht
• Opzeg- of beëindigingsclausules die als onredelijk worden aangemerkt

Het gevolg is dat juist de bepalingen waarop je denkt te kunnen terugvallen, geen bescherming bieden. Dat leidt tot juridische onzekerheid, extra discussie en een aanzienlijk zwakkere positie wanneer een geschil escaleert. Wil je weten wat er gebeurt als zo’n discussie uiteindelijk bij de rechter belandt? Lees dan hoe een gerechtelijke procedure in grote lijnen verloopt.

Algemene voorwaarden zijn niet zomaar een bijlage bij je offerte. De regels staan in Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek. Belangrijk is artikel 6:233 BW. Daarin staat dat een bepaling in jouw voorwaarden vernietigbaar is als:

• Die bepaling onredelijk bezwarend is voor je klant, of
• Je klant geen echte kans heeft gehad om de voorwaarden te lezen voordat het contract tot stand kwam

Werk je met consumenten? Dan spelen nog twee artikelen een grote rol:

• Artikel 6:236 BW – de zwarte lijst met verboden bepalingen
• Artikel 6:237 BW – de grijze lijst met bepalingen die onredelijk zijn

Rechters gebruiken deze lijsten steeds actiever. Consumenten zijn beter geïnformeerd en zoeken sneller hulp bij conflicten. Verouderde voorwaarden vallen dan sneller door de mand.

Heb je veel consumenten als klant en maak je afspraken over betalingstermijnen, incassokosten of abonnementen? Dan is het slim om jouw voorwaarden naast actuele informatie te leggen, bijvoorbeeld uit onze kennisbankartikelen over wettelijke betalingstermijnen en incassokosten berekenen.

De zwarte en grijze lijst in het Burgerlijk Wetboek zijn speciaal bedoeld om consumenten te beschermen. Veel oudere algemene voorwaarden raken precies deze gevoelige punten zonder dat je het doorhebt.

Op de zwarte lijst staan bepalingen die altijd onredelijk zijn. Voorbeelden zijn:

• Volledige uitsluiting van aansprakelijkheid bij opzet of grove fout
• Het volledig uitsluiten van het recht op ontbinding
• Afspraken waarbij alleen jouw lezing van de feiten telt als bewijs

Op de grijze lijst staan bepalingen die vermoedelijk onredelijk zijn. Jij moet dan bewijzen dat ze in jouw situatie toch redelijk zijn. Denk aan:

• Eenzijdige wijzigingsbedingen zonder duidelijke grenzen
• Erg lange of onredelijke opzegtermijnen
• Automatische verlenging van abonnementen zonder heldere informatie

Gebruik je nog standaardteksten van jaren geleden, of heb je ooit voorwaarden van een andere partij gekopieerd? Dan is de kans groot dat er bepalingen in staan die onder deze lijsten vallen. In een procedure kan een rechter die bepalingen zonder veel discussie buiten werking stellen.

Wil je zelf al een eerste check doen? Vergelijk je voorwaarden dan met de meest recente uitleg in ons artikel over wettelijke rente en incasso in 2026. Heb je daarnaast te maken met lastige of onzekere betalers, dan geeft ons artikel over dubieuze debiteuren je extra handvatten om risico’s te beperken.

Veel risico’s zitten niet in de inhoud van je algemene voorwaarden, maar in de manier waarop je ze gebruikt. De wet eist dat je klant vóór of bij het sluiten van de overeenkomst een redelijke kans heeft gehad om de voorwaarden te lezen.

In 2026betekent dat concreet:

• Alleen een verwijzing op je factuur is niet genoeg
• Bij online contracten moeten de voorwaarden digitaal goed toegankelijk zijn
• Een duidelijke en werkende link naar de voorwaarden is noodzakelijk

Verkoop je online diensten, abonnementen of werk je met een klantportaal? Dan moet je kunnen laten zien dat je klant de voorwaarden kon bekijken voordat hij op ‘akkoord’ klikte. Vertrouwen op de gedachte dat iemand je voorwaarden "vast wel kent" is juridisch gezien erg kwetsbaar.

Wij zien in de praktijk vaak dat bedrijven hun processen voor facturatie en incasso al modern hebben ingericht, maar de juridische basis daarop nooit hebben aangepast. Wil je dat wij met je meekijken hoe je algemene voorwaarden en je incassotraject samenlopen? Dan kun je altijd even contact met ons opnemen. Werk je daarnaast nog met aangetekende post of fysieke brieven, dan helpt ons artikel aangetekende brief versturen je om ook dat deel van je proces juridisch goed in te richten.

In zakelijke relaties speelt nog een ander probleem: de battle of forms. Jij stuurt offertes met jouw algemene voorwaarden. Je klant stuurt inkooporders met zijn eigen voorwaarden. Beide partijen verklaren hun eigen voorwaarden van toepassing. De vraag is dan: welke set geldt er nu echt?

Volgens vaste rechtspraak geldt vaak: de partij die als eerste helder de eigen voorwaarden van toepassing heeft verklaard, heeft een voorsprong. Maar als de andere partij jouw voorwaarden uitdrukkelijk afwijst, kan dat weer kantelen.

Veel oudere algemene voorwaarden houden hier geen rekening mee. Een goede, actuele set voorwaarden bevat daarom bijvoorbeeld:

• Een duidelijke afwijzing van inkoop- of andere voorwaarden van de wederpartij
• Een bepaling over wat er gebeurt bij tegenstrijdige afspraken
• Heldere regels voor herhaalde transacties met dezelfde klant

Werk je veel met grotere partijen, aanbestedingen of raamovereenkomsten? Dan is het extra belangrijk dat jouw algemene voorwaarden juridisch scherp zijn en aansluiten op de manier waarop je inkoopt en verkoopt. In ons artikel over openstaande facturen lees je hoe je dit combineert met strak debiteurenbeheer.

Richting 2026 worden de Europese regels voor herroeping en opzegging strenger. De kern: een consument moet een online afgesloten abonnement net zo makkelijk kunnen beëindigen als hij het heeft afgesloten.

Dat raakt vooral:

• Abonnementen op digitale diensten
• Doorlopende servicecontracten
• Lidmaatschappen met automatische verlenging

Staan in jouw algemene voorwaarden nog regels over schriftelijk opzeggen per brief, ingewikkelde formulieren of lange opzegtermijnen? Dan loop je het risico dat die bepalingen in strijd zijn met de nieuwe regels. Ook hier geldt: wat vroeger ‘gebruikelijk’ was, is nu vaak juridisch niet meer houdbaar.

Wil je zeker weten dat je opzeg- en verlengingsregeling klopt? Leg je voorwaarden dan naast recente rechtspraak of laat ze één keer goed nalopen. Meer over de positie van consumenten bij online aankopen lees je in ons artikel webwinkel geeft geen geld terug. Dat helpt je om jouw voorwaarden beter af te stemmen op wat wettelijk van je wordt verwacht.

In bijna elke set algemene voorwaarden staan bepalingen over betaaltermijnen, rente en incassokosten. Juist daar gaat het in 2026 vaak mis.

Voor consumenten geldt de Wet incassokosten. Je mag dan niet zomaar hogere percentages afspreken dan de wet toestaat. Ook ben je verplicht om eerst een juiste veertiendagenbrief te sturen voordat je kosten mag rekenen. Wij hebben hiervoor een aparte pagina over de WIK brief en een tool om incassokosten te berekenen. In onze uitleg over aanmaningskosten lees je stap voor stap wat je daarbij wel en niet mag rekenen.

In zakelijke relaties heb je meer vrijheid, maar ook daar kijken rechters kritischer naar onredelijk hoge rentepercentages of vage kosten. Onheldere of overdreven bepalingen worden sneller gematigd of buiten toepassing gelaten.

Daarnaast bevatten veel oudere voorwaarden nog vergaande aansprakelijkheidsbeperkingen, zoals:

• Volledige uitsluiting van aansprakelijkheid, ongeacht de fout
• Beperkingen tot symbolische bedragen die niet passen bij de schade
• Clausules die niet aansluiten bij jouw echte dienstverlening (bijvoorbeeld SaaS versus fysieke levering)

Deze clausules geven schijnzekerheid. Op papier lijkt het alsof je risico’s afdekt, maar in een procedure blijkt vaak dat de bepaling wordt vernietigd of gematigd. Dan sta je alsnog met lege handen.

Een korte juridische APK van je algemene voorwaarden zorgt dat bepalingen over rente, kosten en aansprakelijkheid aansluiten op de huidige wet, rechtspraak en jouw bedrijfsmodel.

Algemene voorwaarden zijn geen formaliteit. Ze bepalen hoe je omgaat met risico’s, betalingen, fouten, annuleringen en conflicten. In 2026 wordt die juridische basis alleen maar belangrijker.

Een juridische APK voor je algemene voorwaarden betekent bijvoorbeeld:

• Toetsen aan actuele wetgeving en recente rechtspraak
• Verschil maken tussen afspraken met bedrijven en consumenten
• Aansluiten op jouw digitale diensten, abonnementen en portalen
• Heldere afspraken over betaling, incasso en beëindiging

Veel ondernemers ontdekken pas bij een serieus conflict dat hun voorwaarden verouderd of te algemeen zijn. Dan is het eigenlijk te laat. Door nu te controleren en waar nodig te actualiseren, versterk je jouw positie bij geschillen, incasso en onderhandelingen.

Wil je dat we met je meekijken naar de incassozijde van je voorwaarden? Je kunt in een paar minuten online een dossier indienen via incasso indienen. Wil je liever eerst sparren over je situatie, dan kun je altijd even contact met ons opnemen. Wil je je alvast verdiepen in wanneer het slim is om een bureau in te schakelen, lees dan ook incassobureau inschakelen. Samen zorgen we dat jouw voorwaarden en incassoproces klaar zijn voor 2026.