Hoe kan ik een onverschuldigde betaling terugvorderen?

In de basis is de wet heel duidelijk: je mag geen geld houden dat niet van jou is. Doe je toch een betaling zonder dat daar een goede reden voor is? Dan spreek je van een onverschuldigde betaling.

In het Burgerlijk Wetboek staat dit in artikel 6:203. Kort gezegd: heb jij zonder geldige reden geld betaald aan iemand anders? Dan heb je het recht om dat bedrag terug te vorderen.

Geen rechtsgrond: wanneer mag je je geld terugvragen?

Er is sprake van een onverschuldigde betaling als er géén juridische basis was voor de betaling. Er was dus geen verplichting om te betalen. Dat noemen we het ontbreken van een ‘rechtsgrond’.

Je kunt meestal terugvorderen als:

• Er geen contract of overeenkomst was
• Er geen openstaande factuur was
• Er geen vonnis van de rechter was dat je tot betaling verplichtte
• De betaling simpelweg een fout was, bijvoorbeeld door een verkeerd IBAN-nummer

In 2026 doen we bijna alles via apps, QR-codes en automatische betalingen. Daardoor gaat er ook sneller iets mis. Gelukkig beschermt de wet je, maar je moet wel zelf in actie komen om je geld terug te krijgen.

Onverschuldigde betalingen komen vaker voor dan je denkt. Bij Credifin zien we ze dagelijks langskomen. Hieronder zie je de meest voorkomende situaties.

1. Een typefout in de IBAN

Je wilt je huur betalen of een vriend terugbetalen, maar je tikt één cijfer verkeerd in het rekeningnummer. Banken hebben vaak een IBAN-Naam check, maar die werkt niet altijd goed. Zeker niet bij zakelijke rekeningen of internationale betalingen.

Komt het geld dan op een verkeerde rekening terecht? Dan heb je meestal recht op terugbetaling.

2. Een dubbele betaling

Dit zie je vaak bij bedrijven. De administratie is niet helemaal up-to-date en een factuur wordt twee keer betaald. Bijvoorbeeld door zowel de boekhouder als de eigenaar. Of een automatische incasso loopt door terwijl jij het bedrag ook al handmatig hebt overgemaakt.

Ook in dit geval is de tweede betaling vaak onverschuldigd.

3. Betaling aan de verkeerde leverancier

Je hebt twee leveranciers met bijna dezelfde naam. In je bankomgeving kies je per ongeluk de verkeerde en maakt een groot bedrag over. De ontvanger ziet het geld binnenkomen en houdt zich stil.

In zo’n situatie heb je geen enkele verplichting richting deze ontvanger. Je kunt het bedrag dus terugvorderen.

4. Doorgelopen abonnement of contract

Je hebt een abonnement of contract netjes opgezegd, maar de automatische incasso loopt door. Vanaf de einddatum is er geen geldige rechtsgrond meer. Alle betalingen die daarna worden afgeschreven, zijn dus in principe onverschuldigd.

Je zou denken: wie per ongeluk geld ontvangt, maakt dat meteen weer over. In de praktijk werkt het vaak anders. Mensen reageren traag of helemaal niet. Dat heeft verschillende redenen.

De psychologie van de ontvanger

Veelvoorkomende redenen waarom je je geld niet direct terugziet:

• Financiële problemen – De ontvanger heeft schulden en gebruikt jouw geld om gaten te dichten
• Laksheid – Men stelt het terugbetalen steeds uit, omdat het “gedoe” is
• Onwetendheid – Iemand denkt oprecht dat hij recht heeft op het geld, bijvoorbeeld een oude klant die denkt dat het een nabetaling is
• Te kwader trouw – De ontvanger weet dat het niet klopt, maar hoopt dat jij de fout niet ontdekt

Bij Credifin weten we hoe we met elk type ontvanger moeten communiceren. We bouwen de druk stap voor stap op, altijd binnen de regels en met respect. Maar wel duidelijk genoeg om beweging te krijgen.

Heb je per ongeluk geld overgemaakt of te veel betaald? Met dit stappenplan zet je snel en gestructureerd de juiste acties. Lukt het niet of wil je het uit handen geven? Dan kunnen wij het traject voor je overnemen.

Stap 1: Neem direct contact op met je bank

Ontdek je de fout kort na de betaling? Bel dan meteen je bank. In 2026 hebben banken speciale procedures voor onverschuldigde betalingen.

• Vraag of de betaling al definitief is verwerkt
• Vraag of jouw bank de bank van de ontvanger kan benaderen
• Leg duidelijk uit dat het om een onverschuldigde betaling gaat

Let op: jouw bank kan het geld meestal niet eenzijdig terugboeken. Maar ze kunnen wel een verzoek tot terugbetaling doorzetten naar de ontvanger.

Stap 2: Stuur een duidelijke schriftelijke sommatie

Reageert de ontvanger niet of weigert hij terug te betalen? Stuur dan een schriftelijke sommatie. Dit is belangrijk voor jouw bewijspositie.

In deze brief zet je in elk geval:

• De gegevens van de betaling (datum, bedrag, omschrijving)
• Dat er geen rechtsgrond is voor de betaling
• Een verwijzing naar artikel 6:203 BW
• Een duidelijke termijn om terug te betalen, bijvoorbeeld 7 of 14 dagen
• De aankondiging dat je een incassobureau inschakelt als betaling uitblijft

Bewaar de brief en het verzendbewijs goed. Dit heb je later nodig als het tot een procedure komt.

Stap 3: Schakel Credifin in voor jouw terugvordering

Blijft de ontvanger stil of houdt hij het bedrag bewust vast? Dan is het tijd om een professionele partij in te schakelen.

Wanneer je jouw dossier bij ons indient:

• Controleren wij eerst jouw juridische positie
• Starten we direct een helder sommatie-traject
• Benaderen we de ontvanger vriendelijk maar duidelijk
• Werken we in het minnelijke traject op No Cure No Pay basis

Doordat er een gespecialiseerd incassobureau tussen zit, zien we vaak dat de ontvanger ineens wel in beweging komt.

Niet iedere onverschuldigde betaling is eenvoudig op te lossen. Soms spelen er juridische discussies of weigert de ontvanger bewust mee te werken. Dan is het belangrijk om je rechten goed te kennen.

Te kwader trouw: wist de ontvanger dat het niet klopte?

Kun je aantonen dat de ontvanger wist dat hij geen recht had op het geld, maar het toch hield of uitgaf? Dan is hij te kwader trouw.

Dat heeft gevolgen:

• De ontvanger moet het volledige bedrag terugbetalen
• Daarnaast kan hij wettelijke rente verschuldigd zijn vanaf het moment dat hij het geld ontving
• Ook kan hij soms aansprakelijk zijn voor extra schade

Privacy, banken en de AVG

In sommige gevallen geeft de bank de gegevens van de ontvanger niet meteen vrij, met een beroep op de privacywetgeving (AVG). Dat kan voelen alsof je vastloopt.

Toch heb je rechten. In rechtspraak is bepaald dat banken onder voorwaarden verplicht kunnen zijn om NAW-gegevens van de ontvanger te delen, zodat jij een civiele procedure kunt starten. Wij kunnen je helpen om richting de bank de juiste stappen te zetten en de juiste argumenten te gebruiken.

Het terugvorderen van een onverschuldigde betaling lijkt soms simpel, maar in de praktijk kom je al snel hobbels tegen. De ontvanger reageert niet, de bank werkt beperkt mee of er ontstaat discussie over het recht op het geld.

Bij Credifin combineren we juridische kennis met een persoonlijke en doortastende aanpak. Dat betekent voor jou:

• Waterdichte dossieropbouw – We zorgen dat jouw dossier klopt en klaar is voor een eventuele rechtszaak
• Een heldere strategie – We bepalen samen welke stappen logisch zijn en wanneer we opschalen
• Landelijke dekking – Waar de ontvanger in Nederland ook woont, wij kunnen het dossier oppakken
• No Cure No Pay in het minnelijke traject – Geen resultaat, geen kosten voor jou in dit deel van het traject

Zo houd jij grip op je situatie, zonder dat je er zelf continu achteraan hoeft. Jij focust op jouw bedrijf of privézaken, wij op jouw terugvordering.